Eger öňünden taýýarlyk görmedik bolsam, 12-nji oktýabrda Parižiň Wersal derwezesi köşgüne ädim basanymda, on alty dokuzdan geň galardym — gözüme çalýan her ýerde hytaý LOGOlary, gulagyma ýetişýän hytaýça awtoulag synlary, köşgüň hemme ýerinde ýerli täze energiýa awtoulaglarynyň töwereginde surata düşýän hytaý tomaşaçylary.

Gözümi ovkaladym, nädogry gapydan girmedigimi barladym. Bu 91-nji Pariž Halkara Awtoulag sergisi, Ýewropanyň iň gadymy we iň resmi awtoulag sergileriniň biri, ýöne bu görnüşi bilen ony "Hytaý awtoulag sergisi" diýip atlandyrmak asla çişirme bolmaz.

Ilki bir topar maglumata serediň, duýup görüň: bu gezekki sergä gatnaşan hytaý awtoulag kärhanalarynyň sany jemi 16, olaryň 25 markasy bilelikde sahnada çykyş etdi. Bu nämäni aňladýar? 2024-nji ýyldaky 9 kärhana bilen deňeşdirde göni iki esseden hem köp, Fransiýanyň ýerli 10-sy bilen Germaniýanyň 7-siniň jemine garanyňda-da köp. Käbir metbugat sanap görüpdir, 22 hytaý awtoulag öndürijisi / markasy ähli gatnaşyjylaryň umumy sanynyň takmynan dörtden bir bölegini tutýar. Tutuş köşge seredenimde, 6-njy zal, 5.1-nji zal ýaly esasy zallaryň altyn ýerleriniň ýarysyndan köpüsi BYD, Çeri, Geely, Çangan ýaly hytaý ýüzlerine degişli, meýdançalary biri-birinden ulurak.

BYD bu gezek hakykatdanam köp çykdajy etdi, esasy markasy Tengşe, Fangçengbao bilen üç ugur boýunça hüjüme geçdi, umumy sergi meýdançasynyň meýdany 1600 inedördül metre ýetdi, bu diýen ýaly ýerli A derejeli awtoulag sergisiniň ölçegine barabar.

Çangan tarapynyň hem gerimi az däl, Çiýuan resmi taýdan Ýewropa girdi, Deepal S05, S07 hem geldi, "sanly intellektual täze energiýa" konsepsiýasyny öňe sürýär. GAC "Ýewropada 8 ýyl çuňňur işlemek" diýip yglan etdi, Haobo, Trumpchi, Aion hiç biri galmady. Bir söz bilen aýtsak: öňler biz topar bolup daşary ýurda "awtoulag görmäge" gidýärdik, indi bolsa topar bolup "görülmäge" gidýäris.

Täze güýçler tarapynda has hem gyzgyn. XPeng-iň G9L göni Parižde dünýä derejesinde satuwa çykaryldy, Fransiýada başlangyç bahasy 74990 ýewro, ýuan bilen hasaplanyňda takmynan 56 müň, ýerli bahadan birneme gymmat, ýöne olaryň goýmaly kartlarynyň hiç biri galmady: Turing AI çipi, NGP akylly sürüjilik, goşa hereketlendiriji, hemme zat taýýar.

Aito has hem güýçli, Aito 6, 7, 8, 9 dört modeliň hemmesi geldi, 2027-nji ýylda resmi Ýewropa girmek üçin öňünden taýýarlyk görýändigi aç-açan. Li Auto ilkinji dünýä derejesindäki elektrik modeli i6-ny getirdi, Leapmotor Stellantis bilen çuňňur baglanyşygy arkaly B03, A05, D19-ny yzygiderli görkezdi.

Ýöne bu gezekki iň uly partlaýyş nokadyny, meniň pikirimçe, henizem awtoulaglar däl, eýsem XPeng-iň goýberen bir "uly hereketi".

He XPeng Parižde göni resmi yglan etdi: XPeng daşarky "tehnologiýa satjak". "XPENG AI ENGINEERING" atly bu akylly awtoulag çözgüdi, awtoulag platformasyny, elektron-elektrik arhitekturasyny, akylly sürüjilik ulgamyny, AI BOX-y, çipi, batareýany, elektrik hereketlendirijisini, hatda awtoulag kalibrlemesini, diagnostika gurallar zynjyryny öz içine alýar, hemme zady paket görnüşinde açýar, diňe awtoulag satman, robot, Robotaxi, uçýan awtoulag, Turing AI çipi, fiziki dünýä esasy modelini hem hödürleýär. Bu nämäni aňladýar? "Awtoulag eksportyndan" "tehnologiýa eksportyna, ulgam eksportyna" ýokarlanmak. Volkswagen eýýäm XPeng-iň ikinji nesil VLA akylly sürüjiliginiň ilkinji müşderisi boldy, Turing AI çipi hem Volkswageniň bellenimini aldy. Bu signal ýeterlik derejede aýdyň — hytaý awtoulag kärhanalary "tehnologiýa üpjün ediji" bolup başlady.

Muňa goşmaça uly bir fon: Hytaý bilen Ýewropa Soýuzy soňky günlerde elektrik awtoulaglary söwda meselesi boýunça ylalaşyga geldi, gapma-garşylyk töwekgelçiligi tapgyrlaýyn ýeňledi. Ýewropa tarap öňe ok atyp barýan BYD, Çeri, Geely üçin bu habar islendik täze modeldenem ruhlandyryjy.

Beýleki tarapa seredenimizde, bu hem gyzykly. BMW, Nissan ýaly adaty äpetler bu gezek asla gelmedi, Porsche ýaly köne aristokratlar hem aýdyň derejede ümsüm boldy. Öňki "öý eýeleri" indi tomaşaçy boldy; öňler "okuw alyp, tejribe öwrenýän" biz indi esasy stoluň başyna geçdik. 128 ýyllyk Ýewropa meýdançasy, üýtgeýär diýseň üýtgeýär.

Ýürekden aýtsam, şol wagtky goşma awtoulaglaryň "bize adam bolmagy öwreden" günlerinden, şu gün ýerli awtoulaglaryň Ýewropa awtoulag sergisine "baş gahryman" bolmaga giden gününe çenli, hytaý awtoulagy bu ýoly onlarça ýyl ýöredi. Pariž awtoulag sergisiniň bu gezekki "hytaýlaşmagy" haýsydyr bir markanyň meşhur modeli bilen däl, eýsem tutuş senagat zynjyrynyň bilelikde ýokaryk iteklemegi bilen boldy — batareýa, çip, akylly sürüjilik, platforma, hemmesi özüniňki öndürilýär, soňra paket görnüşinde daşary ýurda çykarylýar. Bu ynamy baha söweşi bilen öndürip bolmaýar, öýkünmek bilen hem öwrenip bolmaýar.

Indiki Pariž awtoulag sergisi, belki hakykatdanam adyny "Hytaý awtoulag sergisi (Ýewropa bölümçesi)" diýip üýtgeder.